Wpis dodał 2016-06-29 18:29:43

Udar mózgu

udar-mozgu

Udar mózgu jest niezwykle niebezpieczny, jest trzecią przyczyną zgonów i głównym powodem trwałego kalectwa oraz powodem niesamodzielności u osób dorosłych. Patofizjologia dzieli udar mózgu na dwa rodzaje: krwotok i niedokrwienie mózgu.

Udar niedokrwienny występuje zdecydowanie częściej. Jego przyczyną jest nagłe ogniskowe zamknięcie światła naczynia, co powoduje zatrzymanie dopływu glukozy oraz tlenu  do mózgu, a w konsekwencji prowadzi do zaburzenia w danym obszarze procesów metabolicznych. Niedokrwienny udar mózgu jest równie niebezpieczny jak zawał serca i stanowi stan zagrożenia życia.

Zapowiedzi udaru mózgu

Rozpoznanie objawów przepowiadających udar mózgu jest bardzo ważne zarówno dla pracowników służb medycznych jak i dla wszystkich ludzi. Udaru mózgu nie poprzedza ból, jaki towarzyszy zawałowi serca. Najbardziej charakterystycznym objawem udaru mózgu jest:

  • nagłe zaburzenie w mowie chorego (bełkotanie) i połykaniu,
  • osłabienie, porażenie mięśni twarzy (opadnięcie kącika ust)
  • drętwienie kończyn (niepewny chód)
  • nieprawidłowe widzenie
  • zaburzenia świadomości
  • ból i zawroty głowy

Takie objawy mogą pojawić się pojedynczo lub jednocześnie, zawsze jednak występują one gwałtownie i spontanicznie (nie są spowodowane np. urazem głowy).

„Czas to mózg”, czyli pomoc ofiarom udarów

Kluczowe znaczenie w przypadku udaru mózgu ma szybka reakcja bliskich chorego, którzy niestety, często bagatelizują objawy i szukają racjonalnego wytłumaczenia dziwnego zachowania, co znacznie opóźnia przyjazd pracowników opieki zdrowotnej. Nie ma sensu także zgłaszać się do lekarza rodzinnego. Przy udarze mózgu ogromną rolę odgrywa czas, co bardzo trafnie odzwierciedla określenie używane w medycynie „czas to mózg”. Szybka interwencja i pomoc choremu ze świeżym udarem mózgu zależy od czterech czynników:

  • odpowiednio szybkiej diagnozy i reakcji na objawy przepowiadające udar
  • błyskawiczne powiadomienie pogotowia ratunkowego
  • szybkiego transportu na Oddział Udarowy
  • odpowiednio szybko podjętego leczenia szpitalnego

Podczas oczekiwania na przyjazd służb ratowniczych ważne jest zabezpieczenie przepustowości dróg oddechowych (położenie w pozycji bezpiecznej). Zabronione jest podawanie płynów, ponieważ chory z udarem cierpi na zaburzenia połykania, co może spowodować zachłyśnięcie.

Rozpoznanie i leczenie

Pacjent, który już jest pod opieką odpowiedniego oddziału szpitalnego szybko zostanie zdiagnozowany. Najważniejszym badaniem jest tomografia komputerowa głowy, która powinna być wykonana możliwie jak najszybciej. Celem TK głowy jest wyeliminowanie innych czynników nagłego zachorowania. Jeśli zaburzenia w ukrwieniu mózgu trwało zbyt długo, co wiąże się z niedostarczeniem do mózgu odpowiedniej ilości tlenu oraz składników odżywczych –  dotknięta chorobą część mózgu obumiera. Leczenie farmakologiczne pozwala na szybką poprawę przepływu krwi do mózgu, a także zapobiega nieprawidłowościom metabolicznym powstałym na skutek neuroprotekcji (niedokrwienia mózgu). W ostrym okresie udaru niedokrwiennego najbardziej skuteczna terapią jest tromboliza. Optymalny czas leczenia tą metodą to pierwsze trzy godziny od wystąpienia pierwszych objawów (tzw. Złota godzina udarowa to okres 3 godzin). Leczenie powinno być podjęte jak najszybciej w odpowiednio dostosowanym do tego oddziale neurologicznym, niestety zazwyczaj tylko nieznaczny procent chorych z udarem mózgu zdąża trafić do szpitala na czas.

Profilaktyka przy udarach

Udar mózgu coraz częściej dotyka osoby młode. Ma na to wpływ wiele czynników, które ogólnie kryją się pod pojęciem „niezdrowy tryb życia”. Pierwotne zapobieganie sprowadza się do minimalizowania ryzyka udaru mózgu o ludzi, których do tej pory problem nie dotyczył. W jaki sposób można ustrzec się przed udarem mózgu? Odpowiedź wydaje się prosta: prowadzić zdrowy styl życia. W profilaktyce, a także w późniejszej rehabilitacji niezwykle istotny jest ruch. Bardzo ważna jest też dieta, która powinna być bogata w warzywa, owoce oraz błonnik, o niewielkim udziale tłuszczów nasyconych. Używki takie jak alkohol i papierosy także zwiększają ryzyko zachorowania. Niezwykle istotne jest przekazywanie wiedzy o przewlekłych schorzeniach  tj. nadciśnienie tętnicze, cukrzyca oraz hipercholesterolemia i ich wpływie. Zdiagnozowane zaburzenia lipidowe należy bezwzględnie leczyć.

Udar a rehabilitacja

Stopień ubytków neurologicznych u osób, które przebyły udar niedokrwienny  może być bardzo różny. Począwszy od nieznacznych zaburzeń mowy, po obniżenia sprawności ruchowej, aż po porażenie w znacznym stopniu. Rehabilitacja i jej efektywność jest uzależnienia od szybkości jej podjęcia. Szybko rozpoczęte ćwiczenia rehabilitacyjne mogą w dużym stopniu pomóc w ograniczeniu zakresu dalszych niedowładów.  Rehabilitacja powinna odbywać się pod czujnym okiem zespołu specjalistów, w skład którego powinni wchodzić lekarz, pielęgniarka bezpośrednio zajmująca się chorym  oraz terapeuta zajęciowy, fizjoterapeuta, logopeda oraz neuropsycholog (psycholog kliniczny) .

Kategoria wpisu:

Wpis dodany przez admin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *