Jak rozpoznać i udzielić pierwszej pomocy?
Napad drgawkowy to sytuacja, która może wyglądać dramatycznie i budzić niepokój u świadków.
Najczęściej jego przyczyną jest epilepsja (padaczka) – przewlekła choroba układu nerwowego, w przebiegu której pojawiają się nagłe, niekontrolowane skurcze mięśni oraz utrata przytomności.
Znajomość zasad pierwszej pomocy może uratować życie i zapobiec poważnym urazom u osoby chorej.
Udzielenie pierwszej pomocy nie wymaga specjalistycznej wiedzy – wystarczy spokój, szybka reakcja i znajomość podstaw.
🧠 Przyczyny drgawek
Drgawki to nie choroba, lecz objaw zaburzeń w pracy układu nerwowego.
Do ich wystąpienia mogą prowadzić m.in.:
☠️ zatrucia (np. alkoholem, lekami, toksynami),
⚖️ zaburzenia metaboliczne,
💥 urazy czaszkowo-mózgowe,
🧬 guzy mózgu,
🤰 powikłania ciążowe (np. rzucawka).
➡️ Najczęstszą przyczyną napadów obserwowanych w przestrzeni publicznej jest epilepsja.
⚡ Epilepsja – czym jest?
Epilepsja to przewlekłe zaburzenie przewodzenia impulsów nerwowych, prowadzące do okresowych napadów drgawkowych lub utraty świadomości.
Choroba może wystąpić w każdym wieku i u obu płci.
Napady mogą być wyzwalane przez tzw. czynniki spustowe (triggery), takie jak:
🔊 głośne, wysokie dźwięki,
💡 migające lub intensywne światło,
🍷 spożycie alkoholu lub substancji psychoaktywnych,
😴 brak snu lub przemęczenie,
☠️ zatrucie organizmu.
⚙️ Etapy napadu epilepsji
1️⃣ Aura epileptyczna
To faza ostrzegawcza, w której chory może odczuwać:
- omamy wzrokowe lub słuchowe,
- zaburzenia smaku lub węchu,
- uczucie niepokoju lub „dziwne przeczucie”.
➡️ Dzięki temu chory czasem zdąży znaleźć bezpieczne miejsce przed utratą przytomności.
2️⃣ Napad drgawkowy
Pojawiają się nagłe, silne skurcze mięśni (częściowe lub uogólnione).
Chory może upaść, przestać oddychać na kilka sekund, a z ust może wydobywać się piana.
👉 Co robić w trakcie napadu:
- usuń z otoczenia twarde i ostre przedmioty,
- nie powstrzymuj na siłę drgawek,
- nie wkładaj nic do ust chorego,
- nie podawaj płynów ani leków,
- w razie potrzeby obróć chorego na bok, aby umożliwić odpływ śliny lub wymiocin.
3️⃣ Sen ponapadowy
Po ustąpieniu drgawek chory jest wyczerpany, zdezorientowany i senny – to naturalny etap regeneracji.
➡️ Należy ułożyć go w pozycji bocznej bezpiecznej i czuwać, aż odzyska pełną świadomość.
🚑 Pierwsza pomoc przy napadzie padaczkowym – krok po kroku
Zachowaj spokój i zabezpiecz miejsce zdarzenia.
Odepnij ubrania przy szyi, zapewniając swobodny oddech.
Nie unieruchamiaj na siłę kończyn.
Ułóż chorego na boku po napadzie.
Nie zostawiaj go samego.
Wezwij pogotowie ratunkowe (112 lub 999) – zwłaszcza, jeśli:
- napad trwa dłużej niż 5 minut,
- napady następują po sobie,
- to pierwszy taki epizod w życiu chorego,
- chory doznał urazu, nie odzyskuje świadomości lub jest w ciąży.
Przekaż ratownikom informacje o:
- czasie trwania napadu,
- przyjmowanych lekach (jeśli wiadomo),
- przebiegu zdarzenia.
🏢 Jeśli napad wystąpi w pracy lub szkole:
- poinformuj osobę odpowiedzialną za BHP lub dyrektora,
- odnotuj zdarzenie w dokumentacji,
- upewnij się, że chory otrzymał opiekę lekarską po epizodzie.
Prowadzimy szkolenia w tych miastach
Błędy, których należy unikać podczas wzywania pomocy
🚫 Częste błędy, które mogą opóźnić przyjazd karetki:
❌ Panika i brak konkretnej informacji – dyspozytor potrzebuje jasnych komunikatów.
❌ Podawanie nieprecyzyjnej lokalizacji – jeśli jesteś poza domem, określ punkt orientacyjny.
❌ Niepotrzebne dzwonienie w błahych sprawach – np. przeziębienie, ból głowy, które można skonsultować z lekarzem rodzinnym.
❌ Rozłączanie się przed zakończeniem rozmowy – dyspozytor musi potwierdzić zgłoszenie.
