Jak pomóc osobie nieprzytomnej? Pierwsza pomoc krok po kroku

Utrata przytomności może być objawem wielu różnych problemów zdrowotnych – od chwilowego osłabienia, przez omdlenie, aż po poważne stany zagrożenia życia, takie jak udar, zawał serca czy nagłe zatrzymanie krążenia. Dlatego właśnie w takiej sytuacji najważniejsza jest szybka i prawidłowa reakcja osoby znajdującej się w pobliżu.

Wiele osób zastanawia się, jak pomóc osobie nieprzytomnej i jakie działania należy podjąć jeszcze przed przyjazdem pogotowia. Odpowiednie postępowanie może bowiem zapobiec pogorszeniu stanu poszkodowanego, a w przypadku zatrzymania krążenia może nawet uratować życie.

Czym jest utrata przytomności?

Utrata przytomności to stan, w którym osoba nie reaguje na bodźce zewnętrzne, takie jak głos czy dotyk. Może ona trwać zaledwie kilka sekund, jednak w niektórych przypadkach utrzymuje się znacznie dłużej.

Osoba nieprzytomna:

• nie odpowiada na pytania,
• nie reaguje na dotyk,
• może mieć zaburzenia oddychania,
• może wymagać natychmiastowej pomocy.

Samo stwierdzenie braku kontaktu z poszkodowanym nie wystarcza. Przede wszystkim konieczna jest ocena jego podstawowych funkcji życiowych, ponieważ to właśnie od niej zależą kolejne działania ratunkowe.

Dlaczego osoba może stracić przytomność?

Przyczyny utraty przytomności mogą być bardzo różne. Z tego względu osoba udzielająca pomocy nie powinna próbować samodzielnie stawiać diagnozy, lecz skupić się na właściwym postępowaniu.

Do najczęstszych przyczyn należą:

• omdlenie,
• niedotlenienie,
• uraz głowy,
• udar mózgu,
• zawał serca,
• hipoglikemia,
• zatrucie,
• drgawki,
• nagłe zatrzymanie krążenia.

Niezależnie od przyczyny najważniejsze jest odpowiednie zabezpieczenie poszkodowanego oraz ocena jego stanu do czasu przyjazdu służb ratunkowych.

Jak pomóc osobie nieprzytomnej krok po kroku?

Udzielanie pierwszej pomocy powinno odbywać się według określonego schematu. Dzięki temu łatwiej zachować spokój i nie pominąć żadnego ważnego etapu.

1. Zadbaj o bezpieczeństwo

Przed podejściem do poszkodowanego sprawdź, czy miejsce zdarzenia jest bezpieczne.

Zwróć uwagę na:

• ruch drogowy,
• możliwość porażenia prądem,
• ogień,
• substancje chemiczne,
• inne zagrożenia.

Nie można skutecznie pomagać innym, jeśli jednocześnie naraża się własne życie lub zdrowie.

2. Sprawdź reakcję poszkodowanego

Następnie podejdź do osoby i:

• głośno zapytaj, czy wszystko jest w porządku,
• delikatnie potrząśnij ją za ramiona.

Jeżeli poszkodowany nie reaguje, należy przejść do kolejnego etapu oceny.

3. Wezwij pomoc

Jeżeli osoba jest nieprzytomna:

• poproś kogoś o wezwanie numeru 112 lub 999,
• poproś o przyniesienie AED, jeśli znajduje się w pobliżu.

Jeżeli natomiast jesteś sam, wykonaj połączenie alarmowe zgodnie z aktualną sytuacją i możliwościami.

4. Oceń oddech

Następnie udrożnij drogi oddechowe poprzez:

• odchylenie głowy do tyłu,
• uniesienie żuchwy.

Po wykonaniu tych czynności przez maksymalnie 10 sekund sprawdź, czy poszkodowany oddycha prawidłowo.

Zwróć uwagę:

• czy klatka piersiowa się unosi,
• czy słychać prawidłowy oddech,
• czy wyczuwalny jest przepływ powietrza.

Co zrobić, jeśli osoba nieprzytomna oddycha?

Jeżeli poszkodowany jest nieprzytomny, ale jednocześnie oddycha prawidłowo, należy zapewnić mu bezpieczeństwo do czasu przyjazdu pomocy. W większości przypadków stosuje się wtedy pozycję bezpieczną.

Pozycja bezpieczna – dlaczego jest ważna?

Osoba nieprzytomna może utracić kontrolę nad własnymi odruchami. W konsekwencji istnieje ryzyko:

• zachłyśnięcia się treścią pokarmową,
• niedrożności dróg oddechowych,
• pogorszenia oddychania.

Dlatego ułożenie w pozycji bezpiecznej pomaga utrzymać drożność dróg oddechowych oraz zmniejsza ryzyko powikłań.

Jak ułożyć osobę w pozycji bezpiecznej?

Podstawowe czynności obejmują:

1. Uklęknięcie obok poszkodowanego.
2. Ułożenie bliższej ręki pod kątem prostym.
3. Przełożenie dalszej ręki przez klatkę piersiową.
4. Zgięcie dalszej nogi.
5. Ostrożne obrócenie osoby na bok.
6. Ponowne udrożnienie dróg oddechowych.

Po ułożeniu poszkodowanego należy regularnie kontrolować oddech aż do przyjazdu zespołu ratownictwa medycznego.

Co zrobić, jeśli osoba nieprzytomna nie oddycha?

Jeżeli poszkodowany nie oddycha prawidłowo, należy natychmiast rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową.

Działania obejmują:

• rozpoczęcie ucisków klatki piersiowej,
• wezwanie pomocy,
• zastosowanie AED, jeśli jest dostępne.

Więcej informacji o prawidłowym wykonywaniu działań ratunkowych można znaleźć w artykule dotyczącym resuscytacji krążeniowo-oddechowej.

Czego nie robić przy osobie nieprzytomnej?

Podczas udzielania pierwszej pomocy łatwo popełnić błędy. Dlatego warto pamiętać, czego należy unikać.

Nie należy:

• zostawiać osoby samej,
• podawać wody ani jedzenia,
• polewać twarzy zimną wodą,
• zmuszać jej do wstawania,
• wkładać niczego do ust.

Najważniejsze jest zapewnienie bezpieczeństwa oraz systematyczne kontrolowanie podstawowych funkcji życiowych.

Nieprzytomność po wypadku

Szczególnej ostrożności wymaga osoba nieprzytomna po urazie, ponieważ może dojść do poważnych obrażeń wewnętrznych.

Może istnieć podejrzenie:

• urazu głowy,
• złamania,
• uszkodzenia kręgosłupa,
• krwotoku wewnętrznego.

W takich sytuacjach nie należy bez wyraźnej potrzeby przemieszczać poszkodowanego.

Podczas profesjonalnych szkoleń uczestnicy ćwiczą również działanie w trudnych sytuacjach, takich jak symulacje wypadku komunikacyjnego.

Jak nauczyć się pomagać osobie nieprzytomnej?

Pierwsza pomoc wymaga nie tylko wiedzy teoretycznej, ale również praktyki. To właśnie regularne ćwiczenia pozwalają działać pewnie i skutecznie.

Podczas kursu pierwszej pomocy stacjonarnego uczestnicy uczą się:

• oceny stanu poszkodowanego,
• udrażniania dróg oddechowych,
• układania w pozycji bezpiecznej,
• wykonywania RKO,
• obsługi AED.

Osoby, które wolą rozpocząć naukę zdalnie, mogą skorzystać również z kursu pierwszej pomocy online.

Dostępne formy nauki zostały opisane na stronie szkoleń z pierwszej pomocy online i stacjonarnie.

Pierwsza pomoc w miejscu pracy

Nieprzytomny pracownik lub klient może wymagać natychmiastowej reakcji. Dlatego wiedza z zakresu pierwszej pomocy stanowi ważny element bezpieczeństwa w każdej firmie.

Warto połączyć szkolenie pierwszej pomocy z szkoleniem wstępnym BHP, ponieważ oba zagadnienia wzajemnie się uzupełniają.

Firmy szkolące większą liczbę osób mogą dodatkowo skorzystać z rozwiązania, jakim jest zakup grupowy szkoleń.

Znaczenie praktycznych ćwiczeń

Wiedza teoretyczna jest bardzo ważna, jednak dopiero praktyczne ćwiczenia pozwalają wyrobić prawidłowe reakcje i zwiększyć pewność działania.

Podczas szkoleń uczestnicy uczą się również innych kluczowych działań, takich jak:

• pomoc przy zadławieniu,
• postępowanie przy urazach,
• tamowanie krwotoków,
• współpraca podczas sytuacji kryzysowych.

Podsumowanie

Wiedza o tym, jak pomóc osobie nieprzytomnej, może mieć ogromne znaczenie w sytuacji zagrożenia życia. Przede wszystkim należy sprawdzić bezpieczeństwo miejsca zdarzenia, następnie ocenić reakcję i oddech poszkodowanego oraz jak najszybciej wezwać pomoc. Jeżeli osoba oddycha prawidłowo, należy zadbać o drożność dróg oddechowych i regularnie kontrolować jej stan. Jeżeli natomiast nie oddycha prawidłowo, konieczne jest niezwłoczne rozpoczęcie RKO oraz użycie AED, jeśli urządzenie jest dostępne.

Skontaktuj się z nami

Chcesz nauczyć się prawidłowego udzielania pierwszej pomocy lub zorganizować szkolenie dla pracowników? Skontaktuj się z Medyk Szkolenia. Prowadzimy praktyczne szkolenia pierwszej pomocy dostosowane do potrzeb firm, instytucji oraz osób prywatnych.