Wpis dodał 2019-06-28 12:54:28

Pierwsza pomoc przy oparzeniach

Żeby zrozumieć główną istotę problemu, jaką jest szybka i właściwa reakcja przy osobie poparzonej, trzeba zrozumieć z czym mamy do czynienia? Oparzenie to uszkodzenie tkanek powstałe w wyniku działania czynników termicznych, chemicznych, promieniowania lub prądu elektrycznego. Prowadzi do martwicy tkanek i utraty płynów ustrojowych, wskutek zwiększonej przepuszczalności naczyń. Skutki oparzeń, takie jak wstrząs hipowolemiczny, uszkodzenie układu oddechowego czy zakażenia stanowią bezpośrednie zagrożenie życia.

Podział oparzeń

Oparzenia najczęściej jest łatwe do zdiagnozowania. Rozpoznaje się je na podstawie wywiadu uzyskanego od poszkodowanego lub świadków zdarzenia i na podstawie widocznych, typowych objawów.

Wyróżniamy oparzenia ze względu na przyczynę:

  • Oparzenia termiczne – spowodowane są przez wysoką temperaturę. Powstają w wyniku bezpośredniego kontaktu z płomieniami, gorącymi płynami, gazami lub gorącą powierzchnią.
  • Oparzenia chemiczne – spowodowane są przez kontakt ze stężonymi kwasami, zasadami lub pewnymi związkami organicznymi (np. fenolami), które mogą występować nie tylko w postaci płynnej ale również stałej lub gazowej.
  • Oparzenia elektryczne – powstają w wyniku przepływu prądu elektrycznego przez ciało. Źródłem prądu może być domowa lub przemysłowa instalacja elektryczna, piorun lub nagromadzenie bardzo dużego ładunku statycznego.
  • Oparzenia radiacyjne – są wynikiem działania promieniowania np. słonecznego lub radioaktywnego. Mogą objawić się bezpośrednio po napromieniowaniu lub z opóźnieniem.

Istotne jest, że każde z powyższych oparzeń wymaga innego działania, więc niezwykle ważne jest określenie przyczyny oparzenia.

Jak rozpoznać powierzchnię oparzeń?

Przy ocenie oparzenia rozległość jest ważniejsza niż głębokość.

W obliczeniu powierzchni małych oparzeń można posłużyć się jako wzorcem – dłonią poszkodowanego. Dłoń z wyprostowanymi, przywiedzionymi palcami stanowi 1 % powierzchni ciała. Przy bardziej rozległych poparzeniach u dorosłych stosuje się tzw. regułę dziewiątek, a u dzieci – regułę piątek.

Reguła dziewiątek u dorosłych:

  • 9 % głowa.
  • 9 % każda kończyna górna.
  • 18 % przód tułowia.
  • 18 % tył tułowia.
  • 18 % każda kończyna dolna.
  • 1 % okolica krocza.

Reguła piątek u dzieci i niemowląt:

  • 20 % głowa.
  • 20 % przód tułowia.
  • 20 % tył tułowia.
  • 10 % każda kończyna.

Oparzenia dzielą się na lekkie, średnie i ciężkie. Aby dokładnie ocenić uraz należy uwzględnić głębokość i powierzchnię oparzenia.

  • Lekkie – to takie, w których oparzenia I lub II stopnia nie przekraczają 15 % powierzchni ciała, a oparzenia III stopnia 5 %.
  • Średnie – gdzie oparzenia I lub II stopnia obejmują od 15 – 30 % powierzchni ciała, a oparzenia III stopnia do 15 %.
  • Ciężkie – oparzenia I lub II stopnia powyżej 30 % powierzchni ciała, a oparzenia III stopnia powyżej 15 %.

Co warto wiedzieć przy opatrywaniu poparzeń?

Podstawowym i najskuteczniejszym działaniem doraźnym, które choć odrobinę neutralizuje ból jest chłodzenie tkanek przez polewanie miejsca poparzonego czystą, zimną, najlepiej bieżącą wodą. Warto pamiętać, że chłodzić można przez ok. 15 min dużą powierzchnię lub do ustąpienia bólu małą powierzchnię. Ochłodzenie miejsca poparzonego skraca czas przegrzania, co może zmniejszyć głębokość oparzenia. Zabieg chłodzenia jest tym skuteczniejszy, im krótszy okres upłynie od momentu oparzenia.

Przy zbyt długim chłodzeniu rozległych oparzeń można doprowadzić do nadmiernego ochłodzenia organizmu, co objawia się dreszczami.

Przy oparzeniach dłoni należy na tym etapie pozdejmować wszelkiego rodzaju biżuterię.

W dalszej kolejności rany oparzeniowe osłania się jałowym opatrunkiem – na ranę nakłada się jałowe gaziki lub gazę (w zależności od rozległości oparzenia). Opatrunek nie może wywierać żadnego nacisku na miejsce oparzone. Należy również zadbać o komfort psychiczny i fizyczny poszkodowanego (chronić przed utratą ciepła, bądź przed przegrzaniem).W przypadku stwierdzenia objawów wstrząsu należy ułożyć poszkodowanego na plecach, z podniesionymi nogami.

Jeżeli poszkodowany jest nieprzytomny, należy sprawdzić oddech i tętno, w razie braku – przejść do resuscytacji. Jako oparzenia, które wymagają konsultacji lekarskiej traktujemy:

  • Oparzenia przekraczające 3 % powierzchni ciała.
  • Oparzenia twarzy, szyi i klatki piersiowej, krocza.
  • Oparzenia II i III stopnia.

Podczas udzielania pierwszej pomocy NIE WOLNO:

  • Zrywać odzieży, która przykleiła się do skóry.
  • Dotykać ran oparzeniowych, opatrywać niejałowymi materiałami (np. chusteczkami higienicznymi, watą).
  • Smarować miejsca oparzonego takimi środkami, jak różnego rodzaju maści, kremy, tłuszcz, białko jaja kurzego, spirytus, ani używać żadnych innych tzw. domowych sposobów.
  • Nakłuwać lub przebijać samodzielnie pęcherzy.

Powyższe zachowanie może skutkować zwiększeniem się blizn, zakażeniem i innymi konsekwencjami, które zagrozić mogą życiu i zdrowiu osoby poszkodowanej.

Tagi wpisu: , ,

Kategoria wpisu:

Wpis dodany przez admin

Comments are closed here.